UMiG Lipiany

Historia

We wczesnym średniowieczu, już w IX w. powstał na półwyspie jeziora Wedyjskiego

(obecnie Wądół i Kościelne)warowny gród Pomorzan,

wchodzący w skład systemu obronnego plemienia Pyrzyczan,

stanowiąc ich południową strażnicę. Wokół grodu powstała osada podgrodowa,

której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, rybołówstwem, częściowo handlem i rzemiosłem.

Osada dała początek późniejszemu miastu lokacyjnemu.

W XII-XIII w. Lipiany pełniły funkcję ośrodka okręgu grodowego

i centrum ziemi lipiańskiej.

Rada miejska wykształciła się w pierwszej połowie XIV wieku.

Równolegle z rozwojem samorządu realizowano rozbudowę Lipian

na bazie wcześniejszego osadnictwa.

Śladami osady o metryce przedlokacyjnej są czytelne do dziś

zarysy eliptycznej kompozycji planu miasta.

Budynki mieszkalne i gospodarcze aż po XVIII wiek wznoszono z drewna i ryglowe.

Historia Pomorza znacząco wpływała na rozwój miasta.

Lipiany wielokrotnie były burzone przez maszerujące wojska niemieckie, austriackie,

szwedzkie, czeskie, rosyjskie i francuskie.

Liczne pożary i epidemie od XVI do XIX wieku dokonały spustoszenia miasta.

Główne zajęcia mieszkańców to uprawa roli, hodowla bydła, rybołówstwo.

Z rzemiosł najlepiej rozwijało się browarnictwo,

tutaj wytwarzano słynne piwo lipiańskie zwane "Zaczynaj".

Do większego rozwoju gospodarczego miasta doszło dopiero w XIX w.

Wzniesiono wówczas fabrykę rur (1890), odlewnię żeliwa,

zmodernizowano szlaki drożne.

W 1881 r. miasto otrzymało połączenie kolejowe z linią Stargard-Kostrzyn.

Przed II wojną światową Lipiany, prócz obsługi rolnictwa i przemysłu terenowego

pełniły funkcję kurortu dla mieszkańców Berlina.

W czasie II wojny miasto i okolice poniosły tylko nieznaczne straty w zabudowie.

Zachowały pierwotny układ przestrzenny, fragmenty murów, kościół,

ratusz oraz prawie cała zabudowę z XIX i początku XX wieku.